Rodzaje gitar – przewodnik dla początkujących

Stoisz przed ścianą gitar i nie wiesz, od czego zacząć wybór? Z tego artykułu poznasz najważniejsze rodzaje gitar elektrycznych i ich brzmienia. Dzięki temu łatwiej dopasujesz instrument do swojego stylu gry i ulubionej muzyki.

Jakie są główne rodzaje gitar elektrycznych?

Na pierwszy rzut oka wszystkie gitary elektryczne mogą wyglądać podobnie. Kiedy jednak przyjrzysz się bliżej, zobaczysz różnice w kształcie korpusu, przetwornikach, rodzaju mostka czy materiale drewna. To wszystko wpływa na to, jak gitara leży w dłoniach i jak brzmi na wzmacniaczu.

Najczęściej spotykane rodzaje gitar elektrycznych to gitary typu Stratocaster, Telecaster, Les Paul oraz konstrukcje Hollow Body i Semi-Hollow Body. Każda z tych grup kojarzy się z innymi gatunkami muzycznymi i daje inny charakter dźwięku. Wybierając pierwszą gitarę elektryczną, warto od razu zastanowić się, czy chcesz bardziej jasne i szkliste brzmienie, czy raczej ciepłe i tłuste, typowe dla rocka i bluesa.

To, jaki typ korpusu i przetworników wybierzesz, w dużym stopniu zadecyduje o tym, czy Twoje riffy zabrzmią jasno i selektywnie, czy ciemno i pełnym dołem.

Solid Body

Solid Body to gitary z pełnym, niewydrążonym korpusem. Przykłady to Stratocaster, Telecaster czy Les Paul. Pełny blok drewna ogranicza sprzężenia i pozwala grać głośno z przesterem, dlatego ten typ gitary dominuje w rocku, metalu i nowoczesnym popie.

W takich konstrukcjach brzmienie w dużej mierze kształtują przetworniki Single Coil lub Humbucker, rodzaj mostka (stały lub tremolo) oraz gatunek drewna, z którego zbudowano korpus i gryf. Gitara solid body jest zwykle lżejsza w obsłudze dla początkujących, wygodniejsza na stojąco i łatwiejsza w transporcie.

Hollow Body

Gitary Hollow Body mają w pełni wydrążony korpus z charakterystycznymi otworami w kształcie litery F, przypominającymi instrumenty smyczkowe. Takie konstrukcje kojarzą się przede wszystkim z jazzem, swingiem i łagodniejszym bluesem. Dają głębokie, ciepłe, bardzo „drewniane” brzmienie.

Z powodu pustego środka łatwiej wchodzą w sprzężenia przy dużym przesterze i wysokim poziomie głośności. Dlatego gitarzyści rockowi sięgają po nie raczej w łagodniejszych odmianach muzyki. Spory korpus sprawia też, że osoba o mniejszej posturze może na początku czuć się nieco przytłoczona rozmiarami instrumentu.

Semi-Hollow Body

Gitary Semi-Hollow Body to kompromis między korpusem pełnym a pustym. W środku znajduje się blok drewna, który stabilizuje instrument i ogranicza sprzężenia, a boczne komory nadają ciepło i większą przestrzeń dźwięku. Takie konstrukcje świetnie sprawdzają się w jazzie, bluesie, rocku i rockabilly.

Dobrym przykładem jest gitara Vintage VSA500 (wersje VSA500MP czy VSA500CR). Korpus z klonu, gryf z mahoniu i podstrunnica z lignum rosa tworzą instrument o ciepłym, pełnym brzmieniu, a przetworniki Wilkinson WOCHB zapewniają szeroki zakres od delikatnych, jazzowych akordów po mocniejsze rockowe frazy. Tego typu gitara bywa bardzo ciekawą propozycją dla kogoś, kto nie chce typowego Stratocastera czy Les Paula, ale zależy mu na uniwersalnym, lekko „vintage’owym” charakterze.

Czym różni się Telecaster od Stratocastera i Les Paula?

Trzy ikony gitar elektrycznych – Telecaster, Stratocaster i Les Paul – od lat określają, jak ma brzmieć rock, blues czy country. Choć każda z nich ma swoje odmiany, istnieją cechy, po których od razu rozpoznasz dany typ instrumentu, nawet zanim podłączysz go do wzmacniacza.

Telecaster i Stratocaster to projekty Leo Fendera, związane historycznie z latami 50. i 60., muzyką country, surf rockiem i klasycznym rockiem. Les Paul powstał przy współpracy Gibsona i gitarzysty Lesa Paula, a jego masywny korpus i dwa humbuckery ukształtowały brzmienie rocka, hard rocka i metalu. Zrozumienie charakteru każdego z tych modeli pomaga dobrać pierwszy instrument pod swój gust.

Telecaster

Telecaster był pierwszym masowo produkowanym modelem gitary elektrycznej typu solid body. Charakteryzuje go prosty, jednoczęściowy korpus, dwa przetworniki typu Single Coil oraz stały mostek. Mostek, w którym przetwornik jest wbudowany, odpowiada za charakterystyczny „twang” – jasny, wyrazisty, lekko chropowaty dźwięk.

Telecaster sprawdza się w country, rock’n’rollu, bluesie, indie, a także w lżejszych odmianach rocka. Prosta elektronika z trójpozycyjnym przełącznikiem i dwoma potencjometrami pozwala szybko znaleźć użyteczne brzmienie na scenie i w studio. Wygodny gryf oraz stabilne strojenie dzięki stałemu mostkowi sprawiają, że Telecaster to częsty wybór jako pierwsza gitara elektryczna.

Aby pokazać, jak różne mogą być gitary typu Tele, warto przyjrzeć się kilku konkretnym modelom:

• Vintage V72FTB z wydrążoną komorą w korpusie,
• SX Telecaster Classic Nat z klasycznym układem dwóch single coil,
• Corona Modern Telecaster HH z dwoma humbuckerami i mostkiem tremolo,
• modele Tele o konstrukcji Semi-Hollow, używane w jazzie i bluesie.

Vintage V72FTB ma klasyczny kształt Telecastera, ale w środku znajduje się wydrążona komora. Taka budowa daje bardziej otwarte, rezonujące brzmienie, które dobrze łączy się z bluesem czy jazzem. Korpus z olchy zapewnia zrównoważony dźwięk, a wygodny gryf i zamknięte klucze Wilkinson dbają o stabilne strojenie.

Model SX Telecaster Classic Nat trzyma się bliżej klasyki. Dwa przetworniki single coil, stały mostek, korpus z olchy, 3-pozycyjny przełącznik oraz klonowa podstrunnica tworzą instrument prosty, ale bardzo uniwersalny. To idealna baza do nauki charakterystycznego telecasterowego „szkła” i ostrego ataku, tak cenionego w muzyce country i rock’n’roll.

Stratocaster

Stratocaster, zaprojektowany w 1954 roku, stał się jednym z symboli muzyki gitarowej. Charakterystyczne wyprofilowania korpusu poprawiają wygodę gry na siedząco i na stojąco, a trzy przetworniki single coil i mostek tremolo otwierają szeroką paletę barw. Gitarzyści tacy jak Jimi Hendrix czy Eric Clapton pokazali, że na Stratocasterze da się zagrać zarówno delikatne ballady, jak i agresywne, rockowe riffy.

Standardowy układ SSS (trzy przetworniki Single Coil) słynie z jasnego, szklanego brzmienia, szczególnie w pozycjach pośrednich przełącznika. Mostek tremolo pozwala na subtelne podciągnięcia, vibrato i efekty typowe dla surf rocka czy fusion, ale wymaga starannego ustawienia, aby zachować stabilne strojenie.

Ciekawą wariacją na temat Stratocastera są gitary marki JET, na przykład:

• JET JS-400SB z układem przystawek HSS,
• JET JS-300GD z klasycznym układem SSS,
• modele z tremolem Wilkinson, oferujące dobrą stabilność stroju,
• warianty z różnymi profilami gryfu dla szybkiej gry solowej.

Gitara JET JS-400SB łączy humbucker przy mostku z dwoma single coil (układ HSS). Dzięki temu możesz przełączać się między ciepłym, mocniejszym brzmieniem w stylu Les Paul a jasnym, klasycznym „stratowym” dźwiękiem. 5-pozycyjny przełącznik pozwala wybierać różne kombinacje przetworników i szybko zmieniać charakter gitarowej partii.

Model JET JS-300GD jest bliższy klasycznym Stratocasterom. Trzy single, 5-pozycyjny przełącznik, ergonomiczny kształt korpusu i solidne tremolo Wilkinson tworzą instrument idealny do rocka, bluesa, funku czy popu. Dobrze wyprofilowany gryf sprzyja szybkim solówkom, a szeroki zakres barw sprawia, że ta gitara sprawdzi się zarówno u początkującego, jak i na scenie.

Les Paul

Les Paul to masywny korpus z mahoniu, często z klonowym topem, dwa przetworniki Humbucker oraz stały mostek typu Tune-O-Matic. Z tego połączenia powstaje charakterystyczne, ciepłe, mięsiste brzmienie z dużą ilością środka i długim sustainem. Nic dziwnego, że po ten typ gitary chętnie sięgali gitarzyści tacy jak Jimmy Page czy Slash.

Dzięki humbuckerom Les Paul lepiej radzi sobie z mocnym przesterem, ma mniejszy poziom szumów i daje gęstszy dźwięk. Świetnie sprawdza się w rocku, hard rocku, metalu, ale także w bluesie i jazzie, jeśli gitarzysta szuka pełniejszego tonu. Większa waga korpusu może być odczuwalna podczas długich koncertów, ale w zamian dostajesz stabilność, sustain i wrażenie „ściany dźwięku”.

Przykładami nowoczesnych gitar w stylu Les Paul są:

• JET JL-500GD z klasycznym układem HH,
• Vintage V100IT z przetwornikami Wilkinson WOCHB,
• Vintage V100MP z klonowym topem i długim sustainem,
• różne warianty z mostkiem Tune-O-Matic i stałym strunociągiem.

Gitara JET JL-500GD oferuje klasyczny układ dwóch humbuckerów, mahoniowy korpus i stały mostek Tune-O-Matic firmy Wilkinson. Taka konfiguracja daje szeroki zakres ciepłych, rockowych brzmień, od lekkiego crunchu po mocny przester. To instrument dla osób, które lubią gęsty, nasycony dźwięk i solówki ciągnące się z długim wybrzmieniem.

Seria Vintage V100 – modele V100IT czy V100MP – łączy klasyczny wygląd Les Paula z nowoczesnymi rozwiązaniami. Mahoniowy korpus, przetworniki Wilkinson WOCHB, stabilny mostek oraz przyjemny w dotyku gryf tworzą gitarę, która dobrze reaguje na dynamikę gry. Wersja V100MP oferuje szczególnie długi sustain i potężne brzmienie, co przydaje się przy intensywnych riffach rockowych i metalowych.

Jak Single Coil różni się od Humbuckera?

Nawet dwie gitary o tym samym kształcie mogą brzmieć zupełnie inaczej. W dużej mierze odpowiadają za to przetworniki, czyli „pickupy”. To one zamieniają drgania strun na sygnał elektryczny. Najpopularniejsze typy to Single Coil i Humbucker.

Single Coil kojarzy się głównie z Telecasterem i Stratocasterem. Dają jasne, selektywne brzmienie, dobrze przebijające się w miksie. Humbuckery, typowe dla Les Paula czy wielu gitar Semi-Hollow, brzmią grubiej, głośniej i wygłuszają przydźwięki sieciowe. Wybór między nimi wpływa na to, jak gitara zareaguje na przestery i efekty.

W klasycznym Telecasterze znajdziesz dwa przetworniki Single Coil. Dzięki temu instrument brzmi jasno, ostro i bardzo czytelnie, co sprawdza się w country czy rock’n’rollu. Stratocaster z trzema singlami oferuje jeszcze więcej pośrednich pozycji, idealnych do funku, bluesa i popu. W gitarach typu JET JS-300GD taki układ SSS pozwala zbudować szeroką paletę szklanych, dynamicznych barw.

Humbuckery pojawiają się w gitarach Les Paul, ale także w nowocześniejszych Telecasterach, takich jak Corona Modern Telecaster HH. Dwa humbuckery Dyna Classic, ruchomy mostek tremolo i 5-pozycyjny przełącznik dają bogate, głośne brzmienie z mniejszą ilością szumów. Tego typu przetworniki lepiej znoszą mocny przester, dlatego gitarzyści rockowi często wybierają właśnie takie konfiguracje.

Jak dobrać rodzaj gitary do stylu gry?

Wybór typu gitary najlepiej oprzeć na tym, czego słuchasz na co dzień i jak chcesz grać. Inny instrument sprawdzi się w jazzie, inny w metalu, a jeszcze inny w delikatnym popie. Dobrze dobrana gitara sprawi, że już pierwsze akordy zabrzmią tak, jak znasz to z ulubionych płyt.

Jeśli lubisz jazz, blues i bardziej klasyczne brzmienia, możesz szukać gitar Semi-Hollow Body lub Hollow Body, takich jak Vintage VSA500 czy konstrukcje przypominające stare archtopy. Fani rocka i metalu częściej sięgają po gitary typu Les Paul z dwoma humbuckerami i mahoniowym korpusem. Miłośnicy wszechstronności chętnie wybierają Stratocastery lub ich odmiany z układem HSS, jak JET JS-400SB.

Jeśli zastanawiasz się nad konkretnymi kierunkami, pomocna może być taka orientacyjna lista:

• Jazz i smooth – Semi-Hollow Body, Hollow Body, warmy humbucker w gryfie,
• Blues i rockabilly – Telecaster, Semi-Hollow, Les Paul z lekkim przesterem,
• Rock, hard rock – Les Paul, nowoczesne Tele HH, Superstraty z humbuckerem przy mostku,
• Funk, pop, indie – Stratocaster SSS, Telecaster z jasnym „twangiem”,
• Eksperymenty brzmieniowe – gitary z mieszanym układem przetworników HSS lub HSH.

Dla początkującego gitarzysty istotne jest też to, jak instrument leży w rękach. Smukły Stratocaster będzie lżejszy i cieńszy niż masywny Les Paul, a duże korpusy Hollow Body mogą wydawać się z początku nieporęczne. Dlatego dobrze jest chociaż raz fizycznie przymierzyć wybrane modele, nawet jeśli ostatecznie kupujesz w sieci.

Warto podkreślić, że pierwsza gitara elektryczna nie musi być od razu idealna na całe życie. Liczy się to, aby zachęcała do ćwiczeń, dobrze stroiła i dawała brzmienie zbliżone do muzyki, której lubisz słuchać. Z czasem łatwiej ocenisz, czy bliżej Ci do jasnego, singlowego dźwięku Stratocastera, czy raczej do gęstego, rockowego tonu Les Paula.